Ceisteanna Coitianta

Má tá ceist ort faoi dheis ábhar na Cartlainne Míleata a bhreathnú nó faoi na cineálacha taifead atá ar caomhnú againn, léigh le do thoil na freagraí ar na ceisteanna coitianta (FAQ) a fhreagraítear thÁos.

Show all / Hide all

fold faq Cé aige a bhfuil an cáipcheart ar ábhar an láithreáin gréasáin seo?

An Chartlann Mhí­leata an t-ionad taisce oifigiúil do thaifid an Rialtais maidir le cúrsaí Cosanta agus Áglaigh na hÉireann faoi réir théarmaí an Achta um Chartlann Náisiúnta 1986. Tagann taifid atá ar coimeád sa Chartlann Mhí­leata faoi chosaint dhlí an Cháipchirt dá bharr sin.

Ní már an tagairt chuí a lua nuair a bhaintear úsáid as foinsí­ de chuid na Cartlainne Míleata agus foilseachán, blag, láithreán gréasáin ná ábhar do mheán ar bith, analágach ná leictreonach, á chur ar fáil. Sa chás go mbí­onn i gceist ábhar ar bith atá ar coimeád sa Chartlann Mhíleata a úsáid i bhfoilseachán de chineál ar bith, go háirithe í­omhánna án láithreán gréasáin seo, as bailiúcháin idirlí­n, ná á ghrianghraif dhigiteacha a thégtar i seomra léitheoireachta na Cartlainne Mí­leata ná ag taispeántas a d'eagraigh an Chartlann Mhí­leata, ní­ már cead i scrí­bhinn a iarraidh roimh ré án Oifigeach i gCeannas, an Chartlann Mhíleata.

fold faq Conas a dhéanaim coinne, agus cad iad na háiseanna atá ar fáil sa seomra léitheoireachta?

Tá seirbhí­s Ghaeilge ar fáil más míon leat. Ní­ mór duit teagmháil a dhéanamh leis an Captaen Mac Eoin, leas-ceannasaí an Chartlann Mhí­leata.

Ocht gcinn de shuíocháin atá i seomra léitheoireachta na Cartlainne Mí­leata atá suite ar stár na talún in áras na cartlainne.  Tugtar faoi deara, má tá rún ag ní­os mó ná duine amháin an seomra a fhreastal nuair a dhéanann tú coinne, nach mór duit suíocháin breise a chur in áirithe.  Ní bhí­onn ar chumas dhaoine den Fhoireann soláthar a dhéanamh do ghrúpa taighdeoirí­ gan fógra roimh ré.  Bí­onn gá le coinne roimh ré (ar an teileafón ar 00 353 (0)1 804 6457) chun ionad a chinntiú mar gheall ar na srianta spáis. Faoi láthair, bíonn an seomra léitheoireachta ar oscailt ón 10.00 go dtí­ 16.00, Máirt go Déardaoin. 

Tá deiseanna aimsithe clóscrí­ofa ar pháipéar ar fáil maidir le cuid mhaith de na bailiúcháin, ach is iondúil go mbí­onn treoir ón gcartlannaí dualgais de dhíth d'obair thaighde, ionas go ndeimhnítear na foinsí­ is mó a bhainfeadh le hábhar. Is féidir sin a shocrú ar theacht i láthair.  Tá soicúid cumhachta ar fáil chun ríomhairí glúine a úsáid.  Ní féidir úsáid as ceamaraí­ a úsáid mura mbí­onn cead faighte roimh ré, agus sin ar choinníoll gur íomhánna aonuaire a thógtar d'úsáid staidéir phearsanta amháin atá i gceist agus go sí­ní­tear foirm ar comhaontú faoin dlí­ atá inti.

Bí­onn na rialacha maidir leis an Seomra Léitheoireachta ar fáil ag an deasc tosaigh nó is féidir a íoslódáil ón nasc seo a leanas, Reading Room Rules [PDF 14KB].

D'fhonn soirbhiú don obair riaracháin maidir le do chuairt de réir coinne ar an gCartlann Mhíleata, is féidir roinnt d'fhoirmeacha an tseomra léitheoireachta a ullmhú roimh ré. 

Ba cheart don té a mbeadh riachtanas speisialta aige sin a chur in iúl don chartlannaí­ dualgais agus coinne á shocrú ionas go gcinntí­tear an tseirbhís is fearr is féidir.

fold faq Tá ábhar agam a bhféadfadh suim a bheith ann ag an gCartlann Mhíleata. Conas a bhronntar ábhar ar an gCartlann?

Tá níos mó ná 1,000 bailiúchán prí­obháideacha ainmnithe ar coimeád sa Chartlann Mhíleata a bhaineann le hÍglaigh na hÉireann agus leis an Roinn Cosanta.  Ag brath ar chineí¡l agus mhéid an ábhair, is már linn i gcénaí­ aon bhronntanas ach é a bheith ag teacht le polasaí bailúchúin na Cartlainne.  Sa chás nach féidir linne an t-ábhar a ghlacadh uait, is féidir linn comhairle a chur ort faoi na forais eile is fearr a n-oirfeadh bailiúchán dá leithéid dúibh.  I bhfianaise stádas agus misean na Cartlainne maidir le seirbhís phoiblí, is iondúil go mbíonn aon ábhar prí­obháideach a nglactar leis mar bhronntanas ar fáil le haghaidh taighde don phobal.  Níl polasaí­ ceannacháin ag an gCartlann Mhíleata.

fold faq Conas a dhéanaim an bealach go dtá­ an Chartlann Mhí­leata?

Tá an Chartlann Mhí­leata suite i nDún Chathail Bhrugha, gar don Bhóthar Mí­leata i Ráth Maonais, Baile átha Cliath 6.  Is beairic airm atá i mBeairic Chathail Bhrugha agus ar theacht isteach duit, d'fhéadfadh gur mhian leis an ngarda geata cárta aitheantais agus liosta na gcuairteoirí­ a sheiceáil.  Tugtar chun aire go bhfhéadfadh go ndéanfaí­ gnáthsheiceáil slándála.  Tá roghanna éagsúla ann maidir le bealach a dhéanamh chuig an gCartlann:

Iompar poiblí­: Téann busanna Uimh. 15 Bhus átha Cliath (ó ráillí­ Choláiste na Trí onúide i Sráid an Phiarsaigh) Bóthar Ráth Maonais a dtéann an Bóthar Mí­leata trasna ann.  Is é an bus-stad is gaire do Scoil Naomh Muire an ceann is cóngaraí­ do Bheairic Chathail Bhrugha.

Timpeall is deich nóiméad siúlóide atá ó stad Charlemont ar lí­ne glas LUAS go dtí­ an bheairic. Níl le déanamh ach teacht amach ag an stad sin, dul taobh leis an gcanáil go Droichead Portobello agus casadh ar chlé ar Bhóthar Ráth Maonais.  Castar ar dheis ar an mBóthar Míleata ag Scoil Naomh Muire agus leantar ar aghaidh go dtí geata na beairice.

De shiúl cos/ar rothar: Isteach príomhgheata na beairice isteach den Bhóthar Míleata (in aice le  Scoil Naomh Muire).

I gcarr: Bí­onn spás páirceála ar fáil sa bheairic ag lucht taighde. Cuirtear in iúl roimh ré, le do thoil, sonraí maidir le huimhir chláraithe an ghluaisteáin.  Tugtar faoi deara nach mbíonn cead isteach ag an mBeairic ag tacsaithe.

fold faq An bhféadaim eolas as an ábhar cartlannaí­ochta a fháil trí­na iarraidh i litir?

Mar gheall ar lí­on na bhfiosruithe a dhéantar linn, ní­ hiondúil go mbí­onn an oiread foirne ar fáil againn agus a theastádh chun beart taighde faoi leith a dhéanamh do dhuine den phobal. Mar is iondúil i gcás seirbhísí­ Cartlainne agus Leabharlannaí­ochta, cuirtear an t-ábhar ar fáil do dhaoine sa seomra léitheoireachta ionas gur féidir leo a gcuid taighde féin a dhéanamh. Más mian leat taighde mhion a dhéanamh, ba cheart duit labhairt leis an gcartlannaí dualgais roimh ré ar 00 353 (0)1 804 6457 chun coinne a shocrú.

fold faq An bhfuil seirbhís tré Ghaeilge ar fáil sa Chartlann Mhíleata?

Tá seirbhís Ghaeilge ar fáil más míon leat. Ná­ már duit teagmháil a dhéanamh leis an Chartlann Mhí­leata. An seoladh atá againn ná:


OIC,
An Chartlann Mhí­leata,
Dún Chathail Bhrugha,
Ráth Maonais.
Baile átha Cliath 6,
Éire

Ná email: 

militaryarchives@defenceforces.ie

 

 

fold faq Conas a dhéantar comhfhreagras leis an gCartlann Mhíleata?

Féach le do thoil an leathanach maidir le Sonraí Comhfhreagrais.  D'fhonn seirbhí­s éifeachtach a chur ar fáil, tá taighdeoirí­ áitigh a chur san áireamh ar an méid seo a leanas i ngach poist agus r-phost comhfhreagras, nuair is féidir:

1. Seoladh poist, uimhir teileafáin agus seoladh ríomhphoist don chomhfhreagras. 

2. Má bhaineann do cheist le seirbhí­s dhuine muinteartha leat:
luaitear le do thoil sonraí­ faoin áit agus an tráth a ndearna an duine an tseirbhí­s (luaitear arbh san Arm, sa tSeirbhí­s Chabhlaigh ná san Aerchár, freisin) agus an t-aonad, más eol sin, chomh maith leis an dáta breithe, uimhir seirbhí­se agus seoladh baile ag an am.

3. Más le foinsí­ de chuid na Cartlainne Míleata a foilsí­odh cheana féin ná foinsí­ ina dtagraítear don Chartlann Mhíleata atá i gceist:
luaitear, le do thoil, an tagairt dáreach don chomhad (más eol sin), an dáta foilsithe, an t-dar agus teideal an tsaothair.

fold faq Conas a fhéadaim taighde a dhéanamh maidir le seirbhís dhuine de mo shinsir leis na Royal Dublin Fusiliers, na Royal Munster Fusiliers, na Irish Guards ná reisimint ainmnithe Éireannach eile in Arm na Breataine i rith an Chéad Chogadh D

Bí­onn taighdeoirí­ go leor ann a shí­leann gur ionad taisce an Chartlann Mhíleata do thaifid faoi gach Éireannach a rinne fánamh le fársaí­ airm eile.  Mar a tharlaí­onn, is iad na taifid phearsanra maidir leo siúd amháin a rinne fánamh i bhfársaí­ airm Shaorstát na hÉireann án mbliain 1922 atá ar coimeád ag an gCartlann Mhí­leata, chomh maith le hábhar a bhaineann le hÁglaigh na hÉireann agus feachtaisí­ na Saoirse, 1913-1921. Tá eolas faoi thaifid de chuid Arm na Breataine, taifid maidir le reisimintí Éireannacha san áireamh, ar fáil in The National Archives of England i Kew i Londain. Déantar tagairt freisin d'eolas úsáideach atá sa cháipéis seo a leanas.


Information Document on the Irish Regiments of the British Army [PDF 280kb]

D'fhéadfaí­ freisin dul i gcomhairle le seirbhí­sí­ cartlannaí­ochta eile in Éirinn (e.g. An Leabharlann Náisiúnta, ina bhfuil roinnt liostaí­ ar coimeád d'Éireannaigh in Arm na Breataine i ndeireadh an naoú céad déag agus i dtús na fichiú aoise, ná Leabharlann agus Cartlann Chathair Bhaile átha Cliath i Sráid an Phiarsaigh, mar a bhfuil ionad eolais do Chumann Fiúsailéirí­ Rí­oga Bhaile átha Cliath) ná logáil isteach ar láithreán gréasáin The National Archives sa Ríocht Aontaithe ag  www.nationalarchives.gov.uk

fold faq Conas a fhaighim deis ar thaifid pearsanra dhuine de mo mhuintir a rinne fónamh in Óglaigh na hÉireann nó san Arm Náisiúnta?

Faoi láthair, is don neasghaol díreach, agus don té sin amháin, a chuirtear taifid phearsanra ar fáil.  I gcásanna eisceachta, d'fhéadfadh go dtabharfadh neasghaolta díreacha cead do thaighdeoir treaspháirtí leanacht le fiosrú ar a son.  Bíonn litir shínithe de dhíth maidir le hiarratas ar thaifid pearsanra sa Chartlann Mhíleata, chomh maith le cóipeanna den teastas breithe (nó de theastais breithe) chun bonn a chur faoin ngaol atá ag an iarratasóir leis an té a bhfuil suim ann.  D'fhéadfadh go n-iarrfadh an tOifigeach i gCeannas na Cartlainne Míleata teastas báis i leith an té sin agus/nó mionscríbhinn ina ndearbhaítear an neasghaol.

Más tú an neasghaol, is mar seo a leanas ba cheart duit iarratas a dhéanamh chun taifid do dhuine muinteartha a bhreathnú:

1. Más lú ná tríocha bliain atá caite ó d'fhág an duine Óglaigh na hÉireann:

A. Maidir le hoifigigh (i.e. Leifteanant, Captaen, Ceannfort etc.), scríobhtar chuig:
OIC Oifig Bhainistíochta na nOifigeach Coimisiúnaithe
Ceanncheathrú Óglaigh na hÉireann,
Bóthar an Stáisiúin,
Droichead Nua,
Co Chill Dara.

B. Maidir le comhaltaí liostaithe (i.e. Saighdiúr Singil, Ceannaire, Sáirsint etc.) scríobhtar chuig:
OIC Oifig Bhainistíochta na gComhaltaí Liostaithe,
Ceanncheathrú Óglaigh na hÉireann,
Bóthar an Stáisiúin,
Droichead Nua,
Co Chill Dara.

2. Más mó ná tríocha bliain atá caite ó d'fhág an duine Óglaigh na hÉireann:

Maidir le hOifigigh (i.e. Leifteanant, Captaen, Ceannfort etc.) agus comhaltaí liostaithe (i.e. saighdiúr singil, ceannaire, sáirsint etc.) – scríobhtar díreach chuig an OIC na Cartlainne Míleata, ag seoladh na Cartlainne.